Gia vị củ nén của người Quảng

Củ nén, có nơi còn gọi hành tăm là loại gia vị phổ biến ở miền Trung, nhất là xứ Quảng. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh từng viết: “Người Sài Gòn hay khử dầu bằng tỏi. Người Quảng khử bằng nén. Đặc biệt, nén mà dùng để khử dầu phộng thì hết ý".

 
Làm gia vị trong ẩm thực, củ nén mới lột tả được hết cái hương vị
cay nồng và hương thơm đặc biệt của nó - Ảnh: Tịnh Tâm

Cùng họ với hành, tỏi nhưng có mùi thanh và cay hơn, củ nén rất ưa đất cát. Thậm chí đất càng cằn cỗi thì nén càng thơm và cay nồng.

Món ngon Quảng Nam

......Câu slogan của tỉnh là “Quảng Nam: Một điểm đến, hai di sản”.

Theo sự... nghiên cứu của tôi, Tần Thủy Hoàng đế, Lưu Bang, Lyndon Johnson, Roosevelt... chưa hề được ăn các món này. Ăn được ba bốn món trong danh mục trên, bảo đảm bạn sẽ thấy cuộc đời thật ngon lành, xin hẹn ngày tái ngộ Quảng Nam ăn nữa! - Ảnh: Vũ Đức Sao Biển

Đúng như câu slogan nói, Quảng Nam có hai di sản văn hóa vật thể của nhân loại được tổ chức UNESCO công nhận. Một là khu đền tháp Mỹ Sơn (huyện Duy Xuyên) - biểu trưng của văn minh lúa nước phương Đông, với trên 1.300 năm tuổi. Hai là khu phố cổ Hội An - biểu trưng của phong cách văn hóa Hoa Nam kết hợp cùng văn hóa Nhật Bản và văn hóa Việt Nam, với trên 300 tuổi.
Cả hai đều là di sản văn hóa quý giá của nhân loại; được du khách và các nhà nghiên cứu quốc tế rất mến mộ, tôn vinh. Bạn đã bao giờ đi du lịch về Quảng Nam chưa nhỉ? Bên cạnh văn hóa, tôi xin giới thiệu với các bạn thêm về một vài món ăn ngon rất phổ thông và dân dã của miền đất này để các bạn thưởng thức. Những món ăn này cơ bản không có trong các nhà hàng, khách sạn sang trọng. Chúng chỉ có trong những nhà hàng bình dân, vừa phải túi tiền hoặc trong nhà của bà con (nếu các bạn đi du lịch homestay hoặc may mắn được mời ăn đám tiệc ở nhà). Xin mời các bạn... tưởng tượng.

Cận cảnh tô phở 3 tầng lấy cảm hứng từ... đèn lồng

Tô phở độc đáo này được sáng tạo bởi 1 người Mỹ, anh Omid Sadri, cũng chính là đề tài tốt nghiệp của anh tại học viện Pratt (Brooklyn, New York) bởi đã trót đam mê món phở của Việt Nam.

Tô phở... đèn lồng độc đáo của anh Omid Sadri

Lan man ký ức bếp

Vài năm gần đây, có lúc tôi nằm mơ thấy… bếp nhà mình, cái thời xa lắm rồi, 50 năm, hoặc nhiều hơn một chút. Cái bếp trong giấc mơ và cái bếp thật, bây giờ nhớ lại chẳng còn phân biệt nữa. Ký ức là sự trộn lẫn giữa những chi tiết sống thực và những điều tưởng tượng, rồi nó thành một sự sống khác, nghĩ rằng bịa đặt, thế mà vẫn tin, vẫn nuôi trong trí nhớ, vẫn sống cùng. Kỳ lạ thật!

Tôi vẫn hình dung ra cái bếp đun củi năm 12 tuổi, năm thầy u tôi rời bỏ thành phố (vùng tạm chiếm) để về Vân Đình, quê tôi, vừa trở thành vùng tự do sau hiệp định đình chiến năm 1954. Ông đầu rau thầy tôi nặn bằng đất sét chín lửa đỏ sậm màu gạch nung;

Nhớ lửa Việt

Trong nếp nhà Việt của làng Việt ngày xưa, sau nơi thờ tổ tiên, gian bên trái (theo ngũ hành, bên trái - phương Đông, là nơi quan trọng thứ hai, sau trung tâm) đặt bàn thờ ông Táo - vị thần quan trọng nhất, cai quản cái bếp, cái nhà.

Trong nếp nhà Việt của làng Việt ngày xưa, dù năm gian hay ba gian, người Việt bao giờ cũng để gian thờ tổ tiên chính giữa, tạo thành không gian thiêng thờ cúng. Đó còn là nơi gặp gỡ gia tộc, gia đình khi giỗ chạp, tết nhất, và cũng là nơi tiếp khách viếng thăm, tình làng nghĩa xóm.

Bài Chòi Ngày Xuân ở Quảng Nam

  Tết cổ truyền dân tộc Việt Nam xưa, ngoài những hình ảnh quen thuộc đầy phong vị :

“ Thịt mỡ, dưa hành,câu đối đỏ
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh ...”

còn có các trò chơi dân gian, các loại hình văn hoá- văn nghệ dân gian mang đậm chất vùng ,miền.

Từ khi Tết không có tiếng pháo đì đoàng không làm mất đi không khí Tết mà làm cho chúng ta yên tâm hơn vì những trò nghịch ngợm của trẻ nhỏ với pháo; nhưng nếu thiếu đi những món ăn tinh thần truyền thống thì sẽ chẳng ra ngày tết, một khi nó đã trở thành nhu cầu.

Ở một số tỉnh miền Trung Việt Nam, nhất là vùng thôn quê Quảng Nam có lẽ  là những hội hát hò khoan thi tài ứng đáp, những hội Bài Chòi mừng Xuân .Hai loại hình này đều có sức mê hoặc kỳ lạ,không những đối với người trong cuộc mà còn hấp dẫn cả đối với người xem .Nhưng nếu như Hát hò khoan có thể tổ chức nhiều lần trong năm vào những ngày nông nhàn, tấn vụ, những ngày hội của làng như ngày lễ xuống đồng, lễ cúng cơm mới tạ thần nông , lễ Ra khơi, mừng được mùa biển, lễ cúng cá Ông v.v…thì Hội Bài Chòi chỉ được tổ chức vào dịp Tết Nguyên Đán.                                        

Vì vậy , vào cuối tháng chạp, khi những chiếc chòi lá được dựng lên, mọi người đều nô nức chờ đến Tết để dự hội Bài chòi.

“ Rủ nhau đi hội Bài Chòi
Để con nó khóc cho lòi rún ra”

Thơ vui về tiếng Huế

Đi đâu thi` nói “đi mô”
“O nớ” ám chỉ “Cái Cô” chung trường
“Ốt dột” khi tui nói thương
Có nghĩa “mắc cỡ” má vương nụ hồng.
“Khôn” là đồng nghĩa với không

Chẳng muốn lấy chồng, “khôn muốn lấy dôn”

Bí quyết dạy con thành tài của người Do Thái

Chỉ hơn 13 triệu dân nhưng chiếm gần 40% tỷ lệ người đoạt giải Nobel, người Do Thái được xem là dân tộc thông minh nhất thế giới. Một trong những “bí quyết” là dạy con biết vượt khó, làm việc nhà, liên tục đặt câu hỏi… từ nhỏ. 
Những “bí quyết" này được chia sẻ trong hội thảo về phương pháp nuôi dạy con của các bà mẹ Do Thái, diễn ra tại Hà Nội sáng 30/6.

Một bà mẹ Do Thái nuôi con tài năng. Ảnh minh họa: Guardian.co.uk.

Chuyên gia giáo dục Lại Thị Hải Lý, người đã trực tiếp đến Isarel - đất nước của người Do Thái - để tìm hiểu về phương pháp giáo dục trẻ tại đây cho biết, cách nuôi dạy con của các bà mẹ Do Thái khá đặc biệt.

Tiếng gà gáy

Đã lâu lắm rồi, từ ngày ra thành học cấp hai, cấp ba cho đến đại học, ít khi nào tôi nghe được tiếng gà báo thức hoặc tiếng gáy yên ả giữa trưa hè.

Rộn ràng mùa dế

     

 (TNTS) Ở quê, mùa nắng khô khốc bụi, cây xác xơ còn cỏ thì trốn biệt. Nhưng chỉ cần một cơn mưa là thời tiết bớt nóng nực, cây cối xanh tươi, cỏ lú nhú xanh rờn và vang trời dế gáy, khiêu khích trẻ con. Mùa mưa, đồng nghĩa với mùa dế. Có ai nghĩ chuyện dế gắn với chuyện làm tour du lịch...

Nhưng cũng chỉ tính là đầu mùa. Khi đất lênh láng nước thì lũ dế phải tản cư trốn chạy lên những gò đất cao.

Mít non nấu với cá chuồn

Ở xứ Quảng có câu ca: Ai về nhắn với bạn nguồn/Mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên.

Món mít non nấu với cá chuồn - Ảnh: Thiện Nguyễn

Mít non nấu canh cá chuồn là món ăn dân dã, mộc mạc đã gắn bó bao đời nay với người dân xứ Quảng, như một mối tình gắn bó keo sơn giữa rừng với biển - mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên.

Mì Quảng lên... hương

Từ một món ăn dân dã, mì Quảng được xác lập kỷ lục châu Á và đang chờ đợi sẽ “trình diễn” ngay tại quê nhà với lễ công bố xác lập kỷ lục vào dịp festival di sản cuối tháng 6.

CHIM MÍA VÀ ĐƯỜNG TÁNG QUÊ HƯƠNG

Đoàn Ngọc Nam

chim mía

  Ông bà ta thường nói:
“Lúa thóc ở đâu - Bồ câu theo đó”

Quả thật vậy, ở đâu có đồng lúa chín vàng, tức thì thấy xuất hiện từng bầy chim bay lượn khắp đó đây. Đó là loài chim du thực, sinh con đẻ cháu thì ở tận núi xanh, mà sinh sống kiếm ăn lại xuống miền đồng nội, trong những vụ mùa lúa chín. Người nông dân đặt tên cho chúng nó là con chim gì đây?Đất Gò Nổi được tạo hóa ưu đãi tạo dựng thành vùng đất phù sa màu mỡ. Đồng lúa và ruộng mía được người nông dân gieo trồng khắp mọi nơi. Ruộng điền thì cấy lua, ruộng thổ thì trồng mía. Hai loại nông sản này san sát bên nhau, được trải dài khắp vùng, từ cực tây Tư Phú đến tận cực đông An Trường. Bởi vậy, mỗi khi nhớ đến CON CHIM MÍA, tôi không quên TÁNG ĐƯỜNG của Quê Hương. Hai món đặc sản này luôn luôn được đi đôi với nhau, như trái mít non và con cá chuồn vậy:

Ấm nồng tình người xứ Quảng

“Có thể lấy con người đi khỏi quê hương, nhưng không ai có thể lấy quê hương ra khỏi con người”.

Hàng nghìn người Quảng về tụ họp ở ngày hội đồng hương.

Có lẽ vì thế mà trong hai ngày 16 và 17.3 vừa qua, tại Công viên văn hóa Đầm Sen TP.Hồ Chí Minh, người Quảng ở phương Nam cùng nhau rủ về tụ hội để được nghe bài chòi, ăn mỳ Quảng, uống nước đậu ván…

Bánh đập bà Sáu

Quán chỉ có 4 cái bàn nhỏ, khách phải tự vừa ăn vừa trông chừng xe. Vậy mà bất kể trời Sài Gòn mưa hay nắng, quán bánh đập bà Sáu trên đường Ca Văn Thỉnh, quận Tân Bình lúc nào cũng đông khách… Thỉnh thoảng, khách xin thêm chén mắm thì nghe bà càm ràm: “ Ăn chi cố rứa mi”. Cái kiểu nói đó của bà già Quảng này thực ra là đang “mắng yêu” mà thôi!

Bánh tráng giòn béo, bánh ướt nóng hổi, mềm mướt đập lại với nhau rồi chấm vào thứ mắm cái từ Quảng Nam chuyển vào tạo nên vị đặc trưng. Có lẽ nhờ điều đó mà quán bánh đập của bà Nguyễn Thị Sáu (60 tuổi - quê gốc Điện Thọ - Điện Bàn) đông khách từ sáng đến chiều.

 Quán bánh của bà Sáu. Ảnh: M.KIỆT

"Thăng hoa" mì Quảng

Không hiểu vì sao miền Trung có “ngũ Quảng” nhưng món mì Quảng lại chỉ định danh riêng cho xứ Quảng Nam. Thức quà  dân dã của miền đất khó ấy giờ đã “vinh dự” được xếp vào 12 món ăn Việt Nam được công nhận giá trị ẩm thực châu Á.

Khi những cánh đồng vàng chỉ còn trơ gốc rạ, cây rơm “ngạo nghễ” đón nắng, gió góc vườn và lúa vàng khô đã yên vị trong những chum, mái trong nhà là lúc người làng mở hội vui bằng những tô mì gạo mới. Không hiểu “tô mì gạo mới” ấy có gì mà “ám ảnh” những người Quảng tha hương đến vậy?

Đây, Bê thui Cầu Mống !

Cuối năm, trời se se. Muốn nhắn với bạn phương xa về ăn miếng bê thui Cầu Mống, chấm vị mắm cái thơm lừng, nhấp chút rượu gạo để không phải quay quắt nhớ mùi tết quê hương...

Gần là phố bạn Đà Nẵng cũng có quán mang danh bê thui Cầu Mống, tít tắp Sài Gòn, Hà Nội, cũng lấy Cầu Mống đặt tên cho quán bê thui. Nhưng để tìm đúng cái vị bò tái ngòn ngọt, dai dai, bùi bùi, thịt màu hồng đào bắt mắt, da giòn rùm rụm, hay chén mắm cái thơm lừng, cay nồng của ớt, âm ấm của gừng thì phải tìm đến Cầu Mống thứ thiệt ở Điện Phương (Điện Bàn), nơi ngôi làng gắn với cây cầu được đặt tên cho một món ngon... nhớ đời.

Nhắn bạn phương xa, rằng để có được món bê thui
nổi tiếng

THỦ TƯỚNG CHU DUNG CƠ - TÂM SỰ TUỔI GIÀ: "HIỂU ĐỜI"

Tháng ngày hối hả, đời người ngắn ngủi, thoáng chốc đã già. Chẳng dám nói hiểu hết mọi lẽ nhân sinh nhưng chỉ có hiểu đời thì mới sống thanh thản, sống thoải mái.
Qua một ngày mất một ngày. Qua một ngày vui một ngày. Vui một ngày lãi một ngày.
Hạnh phúc do mình tạo ra. Vui sướng là mục tiêu cuối cùng của đời người, niềm vui ẩn chứa trong những sự việc vụn vặt nhất trong đời sống, mình phải tự tìm lấy.
Hạnh phúc là cảm giác, cảm nhận, điều quan trọng là ở tâm trạng.

Tiền không phải là tất cả nhưng không phải không là gì. Đừng quá coi trọng đồng tiền, càng không nên quá so đo, nếu hiểu ra thì sẽ thấy nó là thứ ngoại thân, khi ra đời chẳng mang đến, khi chết chẳng mang đi.

Diễn Cầm Tam Thế

Click vào đây để xem Diễn Cầm Tam Thế

Người Sàigòn

 Lần đầu tiên lên Sài Gòn là để đi thi đại học. Tôi và một thằng bạn thi chung trường nên đi chung với nhau. Ở thì không lo vì đã có nhà người quen ở bên kia cầu chữ Y. Chỉ lo cái chuyện ăn uống giữa hai buổi thi. 

Ngay sau khi thi xong môn đầu tiên, hai đứa kéo nhau ra quán cạnh trường kêu hai dĩa cơm sườn. Cầm cái muỗng, cái nĩa để ăn cơm dĩa mà cứ lọng cọng.

Chợ nổi SÀIGÒN vào XUÂN

Hằng năm, mỗi độ Xuân về, Sàigòn tràn ngập sắc hoa tại các chợ hoa phục vụ Tết .Nhưng không nhiều người biết tại Sàigòn cũng có một chợ nổi trên sông trên bến dưới thuyền dù nó đã có từ lâu lắm rồi . 

Theo thông lệ, hàng năm cứ vào ngày 20 tháng Chạp đến sát Tết, có rất nhiều thuyền chở hoa và trái cây từ các tỉnh miền Tây về cập bến tại Bến Bình Đông, Bến Phú Định Quận 8 phục vụ thú vui thanh cảnh và làm đẹp thêm trong từng căn nhà của người Sàigòn vào những ngày Tết.

Bánh Nổ Ngày Xuân

Nguyễn Văn Chương
                                                     

Người dân nhiều nơi trong tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, ngày xuân thường làm các loại bánh để cúng ông bà và ăn Tết, như bánh in, bánh thuẫn, bánh gai, bánh tét, mâm ngũ quả, v.v. nhưng không thể thiếu được món bánh nổ. Không có bánh nổ, coi như chưa phải ăn Tết.

Bánh tráng cuốn thịt heo xứ Quảng

 

Đây là món ăn mà thực khách tự cuốn lấy cho mình những chiếc nem (theo cách gọi của người miền Bắc) hay gỏi cuốn (theo cách gọi của người miền Nam) với thành phần chủ yếu là thịt heo luộc và các thức gia giảm tuỳ ý như rau sống, bánh mì ướt, bánh đa (bánh tráng) chấm với nước mắm nêm thật cay.

Bánh tổ Quảng Nam

                                      

"Bánh tét, bánh tổ, bánh nổ, bánh in" là những loại bánh truyền thống lâu đời của người dân đất Quảng vào ngày Tết âm lịch hằng năm.
Bánh tổ, cái tên thoạt nghe vừa dung dị, vừa gợi lên chút gì của quá khứ, được làm từ hai nguồn nguyên liệu chính là đường và bột nếp. Đường ở đây là đường bát, đặc sản của Quảng Nam, thứ đường chỉ to bằng cái bát (chén) ăn cơm, khá cứng, có mầu từ nâu đà đến đen sẫm. Nếp cũng là loại nếp hạng nhất, rất dẻo và thơm. Để thêm phần hương vị, người dân đất Quảng lại dùng thêm mè và nước gừng.

Bánh bèo Quảng Nam

 

Hoàng Lộc sưu tầm
\
 Thấy bài viết vui , gợi nhớ bên quê. Chép để bà con đọc để thèm ăn !!!!!!
Bánh bèo Quảng Nam không mỏng như bánh bèo Huế và Sài Gòn - mà khá dày, cắn vào phải sừng sực mới...chịu .Chén dùng hấp bánh bèo là chén đất miệng trẹt. Bánh chín, bột nở, mặt bánh trắng như cơm dừa, vươn gần sát vành miệng chén.

Cá chuồn & mít non xứ Quảng

                                             

Ngoài món mì Quảng nổi tiếng, xứ Quảng còn có một món an độc đáo mà có lẽ không người Quảng nào lại không ưa thích: đó là cá chuồn và mít non. Khi nhìn vào mâm cơm xuất hiện đia cá chuồn là biết mùa hè đang tới. Vào mùa này, các chợ xứ Quảng tràn ngập cá chuồn.

Chè lục tàu xá

Cùng với xí mà, lường phảnh, tàu xá cũng là món ăn đã theo chân các Hoa kiều và người Minh Hương du nhập vào thương cảng Hội An từ những thế kỷ trước. Nhưng đến nay cái nguồn gốc xa xa của nó ít ai còn nhớ. Người ta cho biết rằng Tàu xá là món ăn mang đậm vị Hội An.

Phong vị Cao Lầu xứ Quảng

Cọng mì dai dai hòa vào mùi thơm của rau, của nước lèo, chất béo của đậu phọng, của thịt thà… Người Sài Gòn đi ăn Cao Lầu bỗng thấy ngon và lạ miệng. Còn người gốc Hội An (Quảng Nam) lại đến quán, thưởng thức món Cao Lầu để tìm lại một chút phong vị quê nhà…

Hương tết Quảng giữa lòng Sài Gòn

(QNO) -  Những cây bánh thờ đủ màu sắc, những sọt bánh tét, bánh rò nóng hổi thơm lừng, bánh tráng được nướng vàng ruộm cho vào bao bóng chở đi khắp nơi.

Có góc chợ, người ta xúm xít lại mua củ môn thọ về để dành nấu canh trong ba ngày tết… Chợ Bà Hoa (quận Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh) những ngày này nồng nàn và đậm hương tết xứ Quảng.

Những người đàn bà Quảng Nam chính gốc đi chợ Bà Hoa để mua cát về đổ lư hương, mua vài tán đường đen về làm bánh và cả nén về khử dầu cho thơm…

Những cây bánh thờ được bày bán khắp chợ Bà Hoa và được nhiều người Quảng sinh sống ở Sài Gòn mua về chưng bàn thờ ông bà trong ngày tết.

Bánh tráng – gốc Quảng nướng vàng ruộm.

Bánh thuẩn được bày bán khắp chợ.

Bánh tét, bánh rò nghi ngút khói được bà con mua về cúng tất niên.

Lò bánh bà Ngất (chợ Bà Hoa) những ngày này “ngập” trong mùi bánh tổ, bánh nổ, bánh tét, và người đi mua tấp nập. Bà Ngất là người Điện Bàn, cả đời làm bánh bán cho người đồng hương của mình.

Củ kiệu, dưa món… cũng được bày bán đầy ở chợ Bà Hoa.

Môn và củ hành là thứ không thể thiếu trong bữa ăn ngày tết của người Quảng. Hai thứ này cũng được bà con đem từ Quảng Nam vào bán cho bà con ở Sài Gòn.

Ngải Cứu- Mỹ phẩm thiên nhiên cho làn da

Ngải Cứu- Mỹ phẩm thiên nhiên cho làn da

Là một loài thảo dược có công dụng rất tốt để chữa nhiều bệnh, ngải cứu còn có công dụng nữa mà có thể các bạn chưa biết, đó là dưỡng da, trị mụn.